Bijles

Blogserie NPO menukaart

Een-op-een-begeleiding, individuele instructie en instructie in kleine groepen.

Het grootste blokje interventies in NPO zijn de interventies over effectievere inzet van onderwijs. Logisch, want hier vinden we waarschijnlijk de grootste impact. Het is immers zo dat de leraar en de kwaliteit van het lesgeven de grootste impact hebben op de leerresultaten. Excellente leraren kunnen immers in zes maanden evenveel bereiken met leerlingen als een gemiddelde leraar in een jaar¹.

In totaal staan hier negen interventies op de lijst, zes die zijn overgenomen uit de EEF lijst en drie die later toegevoegd zijn. De eerste drie kunnen we eigenlijk samen bespreken. Het gaat hier namelijk om een-op-een begeleiding, individuele instructie en instructie in kleine groepen. En dat zijn in de praktijk eigenlijk allemaal vormen van bijles. Dit kan inderdaad een heel effectieve interventie zijn, zijn het dat zoals met zowat alles in het onderwijs het hoe even belangrijk is als het wat. We moeten dus kijken hoe we dit goed kunnen doen.

Bijles staat je toe om meer individuele aandacht te schenken aan die leerlingen die achterstanden hebben, wat in tijden van leerachterstand door de pandemie natuurlijk extra belangrijk is.  Onderzoek toont aan dat tutoring een van de beste middelen is om leerachterstanden in te halen². Hierbij is het dan wel van het grootste belang goed diagnostisch te evalueren waar de leerling precies staat: alleen dan kunnen we de juiste interventies doen.  De kwaliteit van de materialen en interactie zijn bepalend en het is belangrijk dat we de leerlingen succeservaringen aanbieden en aanmoedigen. Het zitten in een bijlesgroep kan op zich namelijk ontmoedigende werken.

Bijles en ondersteuning gebeurt het beste door professionals en dan het liefst door degenen die de leerling het beste kennen. Waar mogelijk geven we dus bijles door eigen leraren, die we waar nodig hiervoor bijtrainen. Wanneer ondersteuning door eigen leraren niet mogelijk of niet voldoende is werken we het beste met onderwijsassistenten. Onderzoek toont aan dat dit heel effectief kan zijn. Dit ook is echter enkel het geval als aan de juiste voorwaarden voldaan wordt:

  • Onderwijsassistenten moeten deel uitmaken van het professionele team dat de verantwoordelijkheid voor leerlingen deelt en niet - zoals te vaak gebeurt - enkel helpen met praktische taken.

  • Onderwijsassistenten moeten, net als de docenten, zelf evidence-informed (ondersteunings)strategieën gebruiken die aansluiten bij de visie en werkwijze van de school.

Dit is natuurlijk een interventie die tijd en dus geld kost. Maar gelukkig is het zo dat we weten dat enkel diegenen die sterk achterlopen op de rest van de groep dit nodig gaan hebben. Zoals we in de volgende post zullen zien, is voor de meeste leerlingen gewoon goed lesgeven genoeg.

Lees ook onze overige blogs m.b.t. de NPO menukaart

¹ https://www.nber.org/system/files/working_papers/w16606/w16606.pdf

² https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/705882

Professor dr. Daniel Muijs

Prof. Dr. Daniel Muijs

Dean School of Education and Society