Zomerscholen

Blogserie NPO menukaart

En zo zitten we alweer bij het derde element uit de menukaart, lente- of zomerscholen. Dit is een interventie die al lang bestaat, dit vooral in het kader van het tegengaan van het leerverlies dat sommige kinderen oplopen tijdens de zomervakantie.

Hier is dan ook best wel wat onderzoek naar, zij het dat de resultaten, zoals ook in de menukaart staat, erg verschillen van onderzoek tot onderzoek. Het effect van een zomerschool hangt vooral af van hoe effectief ze geïmplementeerd worden. 

Voor een recentelijke evaluatie van zomerscholen in Vlaanderen door het Excel centrum werd onder andere een literatuurstudie verricht naar wat we weten over effectieve zomerscholen ¹. Daarin staan een aantal voorwaarden waaraan voldaan moet worden om zomerscholen effectief te maken in het bestrijden van leerachterstand:

  • Een sterk curriculum. Als we ons willen richten op het inlopen van leerachterstand moet dit natuurlijk in de eerste plaats hierover gaan. Het curriculum moet ook afgestemd zijn op dat van de school, zodat de leerlingen een consistent verhaal te horen krijgen.

  • Een hoge kwaliteit van het onderwijs. Dit betekent dat het onderwijs best gegeven wordt door professionals (leraren of onderwijsassistenten dus), gebruikmakend van effectieve didactiek zoals expliciete instructie.

  • Relatief kleine groepen, van tussen de 6 en 15 leerlingen, die een intensief programma volgen.

  • Een hoge mate van aanwezigheid – alleen als ze er inderdaad zijn gaan de leerlingen er baat bij hebben.

Met dat laatste wringt het schoentje weleens met zomerscholen. Omdat deze meestal vrijwillig zijn, is het vaak zo dat het de kinderen van de meest begoede ouders zijn die het vaakst meedoen, terwijl de kinderen die we het hardst willen bereiken juist minder vaak meedoen. Om hieraan te verhelpen moeten we de ouders zo veel mogelijk betrekken en informeren en moeten we ervoor zorgen dat voor de leerlingen zelf het programma aantrekkelijk is door naast de essentiële academische inhoud ook aantrekkelijke verrijkingsactiviteiten gedaan worden.

Zomerscholen organiseren vergt dus heel wat werk, maar als dat goed gebeurt kunnen ze bijdragen tot het inhalen van leerachterstand, vooral bij kinderen die van thuis uit minder leerrijke zomeractiviteiten te doen krijgen.

Lees ook onze overige blogs m.b.t. de NPO menukaart

¹ https://excel.thomasmore.be/2021/03/wat-we-uit-onderzoek-al-over-zomerscholen-weten-en-wat-niet

Professor dr. Daniel Muijs

Prof. Dr. Daniel Muijs

Dean School of Education and Society